فمینیست مصری با کمد لباسش با هنجارهای اجتماعی مبارزه می‌کند

مترجم : رها عسکری‌زاده

۲ اسفند ۱۳۹۶

بعضی لباس را فقط بخشی از ظاهر می‌دانند اما برای دنا انور، لباس وسیله‌ای است تا با آن تغییر به وجود بیاورد و دیگران را از افکارش آگاه کند. این زن ۳۵ ساله که زمانی داروساز بوده تصمیم دارد که روش لباس پوشیدن زنان در جامعه مصر را تغییر دهد و این کار را از خودش شروع کرده است. او می‌گوید لباس کوتاه بی‌آستین، بلوزهایی که سرشانه آن باز است یا پیراهن‌هایی تا سر زانو صرفا لباس نیستند بلکه ابزار جنگی هستند که برای مبارزه در راستای اهدافش از آن‌ها استفاده می‌کند.
در کشوری که مزاحمت جنسی بسیار شایع است برخی ممکن است تلاش‌های انور را دیوانگی به حساب بیاورند اما او از اهدافش برای به چالش کشیدن تابوها، از بین بردن کنترل اجتماعی زنان و مبارزه با اسلام سیاسی دست برنمی‌دارد.
انور می‌گوید: «اسلام‌گراهای افراطی با ایجاد مزاحمت جنسی می‌خواهند زنان را مجبور کنند حجاب داشته باشند و خود را کاملا بپوشانند. انگار که بدن آن‌ها چیزی است که باید از آن خجالت بکشند. آن‌ها می‌خواهند روش لباس پوشیدن زنان را در راستای کنترل آنان تغییر دهند و آن‌ها را به ابزارهای سیاست تبدیل کنند.»
انور هرکجا که می‌رود با زنان صحبت می‌کند، در برنامه‌های تلویزیونی شرکت می‌کند، و در رویدادهای عمومی صحبت می‌کند تا پیامش را به همه برساند. او یک کارزار آنلاین به نام «لباست را بپوش و دوباره به یک زن تبدیل شو» راه انداخته تا آزادی و توانمندسازی زنان را از راه پوشش تحقق بخشد.
برخلاف امروز، زنان مصری در زمان‌های گذشته شیک‌پوش بوده‌اند. در آخرین روزهای اشغال مصر توسط انگلیس، قاهره شهر مد بود و زنان لباس‌هایی می‌پوشیدند که در آن زمان کوتاه و باز محسوب می‌شد. فیلم‌های سیاه و سفید مصری جامعه‌ای را به تصویر می‌کشد که در آن تنوع و تفاوت وجود داشت. مسلمانان، مسیحی و یهودی‌ها در کنار هم بدون هیچ مشکلی زندگی می‌کردند. زنان باحجاب با آرامش شانه به شانه زنانی که لباس‌های باز می‌پوشیدند قدم برمی‌داشتند. مردها نیز خوش‌لباس بودند. فز ( کلاه منگوله‌دار مصری) کلاه ملی همه مردان در کشور بود و به ندرت مردی در خیابان دیده می‌شد که کت و شلوار نپوشیده باشد.
انور می‌گوید آزارجنسی در جامعه شناخته‌شده نبود و زنان آزاد و زیبا بودند.
تغییر لباس ملی، مخصوصا برای زنان، از زمان ظهور اخوان‌المسلمین آغاز شد که فعال‌ترین سازمان اسلام‌گرا و مادر اسلام سیاسی در نظر گرفته می‌شود.
فردوس عبدالرحمان، شاعر، می‌گوید: «ظهور چنین جنبشی علت اصلی تغییر پوشش مردم شد. آن‌ها موفق شدند مردم را قانع کنند که بعضی از لباس‌ها پوشش اسلامی هستند و بعضی غیراسلامی‌اند. مردم در نهایت مجبور شدند پوشش اسلامی داشته باشند هرچند در قلب و ذهن‌شان با این آرمان‌ها همراه نیستند.»
میلیون‌ها مصری در دهه‌ی ۷۰میلادی و رونق گرفتن صنعت نفت به کشورهای حاشیه‌ خلیج فارس رفتند و تحت تاثیر فرهنگ محافظه‌کار این جوامع قرار گرفتند. امروزه به ندرت زنی در فضاهای عمومی مصر لباس کوتاه و یا بی‌آستین می‌پوشد. بعضی از مردم این کار را نشانه نجابت می‌دانند. اما انور معتقد است که این موضوع به نوعی تحمیل و اجبار است.
انور در مرکز شهر فایوم بزرگ شده است آن هم در زمانی که اخوان المسلمین در اوج قدرتش بود. معلم عربی انور در دبستان به جای آموزش دستورزبان عربی به دانش‌آموزان درباره سید قطب می‌گفت. کسی که مشهور است نظریه‌پرداز اصلی اخوان المسلمین بوده است.
انور می‌گوید برای اولین بار در یازده سالگی مورد مزاحمت جنسی قرار گرفته است و خانواده‌اش گفته بودند حقش بوده زیرا حجاب نداشته است. با این حال انور هرگز تن به حجاب نداد.
انور با موهای رنگ‌شده طلایی و لباس‌های بازش توجه و کنجکاوی همه را برمی‌انگیزد. او می‌گوید: «لباس‌های من در خیابان به نظر مردم عجیب می‌آید زیرا زنان کمی این‌‌طور لباس می‌پوشند اما اگر زنان بیشتری این کار را بکنند جامعه تغییر خواهد کرد زیرا دیدن این لباس‌ها عادی می‌شود و کمک می‌کند آزار جنسی کمتر شود.»
مدافع حقوق زنان، حلا عبدالقادر، معتقد است که تغییر نگرش اجتماعی مردم نیازمند آموزش و اصلاحات فرهنگی‌ است: «وقتی رفتار مردم امروز و هفت دهه قبل را مقایسه کنی می‌توانی به راحتی زوال فرهنگی و تخریب را ببینی. مدت زیادی است که مصری‌ها کورکورانه از لحاظ فرهنگی تحت تاثیر خارج از کشور بوده‌اند. به همین دلیل هم ویژگی‌های فرهنگی‌ خودشان را، که فقط در فیلم‌های قدیمی دیده می‌شود، از دست داده‌اند.»
با این حال انور مطمئن است که می‌تواند با ترغیب زنان به انتخاب پوشش دلخواهشان تغییر ایجاد کند. او می‌گوید با این کار او نه تنها زنان را از قید و بندهای اجتماعی خلاص می‌کند بلکه از نظر اقتصادی نیز باعث توانمند شدن آن‌ها می‌شود. او هر روز زنانی را می‌بیند که می‌گویند آرزو دارند مانند او لباس‌های باز و زیبا بپوشند اما از واکنش مردهای خانواده و مزاحمت جنسی می‌ترسند.

منبع: The Arab Weekly